Home » Leiderschap bij teams » Situationeel leiderschap
situationeel leiderschap

Situationeel leiderschap

Bijgewerkt op 18 juli 2024

Willen en kunnen

Situationeel leiderschap: er zijn verschillende methoden van leidinggeven. Over één methode wil ik je iets vertellen. Met deze methode pas je je manier van leidinggeven aan aan het individu en aan de situatie. Dat is een manier van leidinggeven die vaak heel erg goed werkt en die je vrij gemakkelijk kunt leren. Lees hier wat situationeel leiderschap is en hoe je het doet.

Situationeel leiderschap: 4 combinaties

Deze methode kijkt heel goed naar het team of naar het individu. Om het makkelijk te maken heb ik het nu alleen over het individu. Je kijkt dan naar 2 componenten. Dat zijn:

  1. Wil iemand?
  2. En kan iemand? Heeft iemand er de kwaliteiten voor?

Er zijn dan 4 combinaties en elke combinatie vraagt een bepaalde leiderschapsstijl. En daar gaan we het nu over hebben.

Willen en kunnen

Als iemand wil en hij kan het ook, dan geef je de opdracht. Je kunt het delegeren. Je checkt het en je geeft feedback.

Niet kunnen en niet willen

Als iemand het niet kan en ook niet wil, dan zijn jullie geen goede match. Dan is het geen goede teamplayer of dan kan hij zijn taak niet uitvoeren. Dan moeten jullie uit elkaar gaan. Misschien krijgt hij een andere taak of een andere functie.

Wel kunnen maar niet willen

Het derde is dat iemand wel kan maar niet wil. Dat betekent dat er een blokkade bij die persoon is. Dus je moet eigenlijk heel veel praten met die persoon en je moet erachter zien te komen waarom hij het niet doet.

Wel willen maar niet kunnen

Dan moet je heel veel aanwijzingen geven. Je moet ‘m echt helpen, coachen, sturen. Je moet precies vertellen wat hij kan doen en hoe hij het kan doen.

Als je dus leidinggeeft aan een individu of een team, kijk dan heel goed naar het individu en het team. Maak de combinaties tussen willen en kunnen en pas daar je leiderschapsstijl op aan.

Situationeel leiderschap: maak een analyse

Om als leidinggevende het beste uit de teamleden en het team te kunnen halen moet je weten hoe je elk teamlid het beste kunt begeleiden. Om een helder overzicht te krijgen is het verstandig als je een analyse formulier maakt.

Maak vier kolommen. Zet in de eerste kolom de namen van alle teamleden.  In de tweede kolom zet je het woord “willen”. En in de derde kolom zet je het woord “kunnen”. En in de laatste kolom zet je “leiderschap” neer. 

Situationeel leiderschap: willen en kunnen

Vul nu het formulier in. Maak de combinaties tussen “willen” en “kunnen” en pas daar je leiderschapsstijl op aan. Nu heb je een heel duidelijk overzicht hoe je elk teamlid moet begeleiden. En je krijgt daardoor ook inzicht in de teambalans. Misschien kom je er wel achter dat er te veel teamleden zijn die niet willen. En zie je in dat je het accent op motivatie moet leggen. En dat je bij het aannemen van nieuwe teamleden er op moet letten dat ze super gemotiveerd zijn. Dit om de juiste balans binnen het team weer te herstellen. 

Het kan ook goed zijn dat je inziet dat er te veel teamleden zijn die te weinig kennis hebben. En dan kun je de beslissing nemen om een training voor deze teamleden te kopen.

Door een analyse te maken krijg je inzicht hoe je elk teamlid moet begeleiden en krijg je meer inzicht in de teambalans. Met andere woorden: is er nog behoefte aan vakkennis? Of moeten de teamleden meer gemotiveerd worden?  

Rob Wuijster

Rob Wuijster

Teambuilding specialist

Specialist in teambuilding, voormalig bondscoach. Transformeert een groep mensen tot een team. Spreekt als gastspreker over teambuilding en biedt teambuilding workshops en begeleidingstrajecten.